شبکه جهانی - شهریار سئوگیسی...

شهریار سئوگیسی... پنجشنبه دهم آبان 1386

شهریار سئوگیسی...

بیرجه شعر ایله آذربایجانین هر اینسانیندا اوزونه قارشی توکنمز سئوگی- سایغی تاپان محمد حسین شهریار.

(واحید قاراباغلی)

"یاخشی کی، دونیا یا شهریار گلدی،

محکوم بیر اولکه نین گور سسی گلدی!

گلدی، فیکریمیزین باهاری گلدی

باغلی دیلیمیزین آچاری گلدی."

اوستاد شهریارین " حیدربابا یا سلامی" بیردن – بیره، ائله بیل کی، تر تمییز گوی اوزوندن شیمشک چاخدی. شعوریمیزی سیلکه له دی، بوتون وارلیغیمیزداکی ائل،دیل حسرتینی یئنی دن اوزوموزه یاشاتدی. او تر تمییز، صاف آذربایجان دیلی (آذربایجان تورکجه سی) ایله او چاغ دا بیر طاطم یاراتدی. من دونیا ادبیاتیندا ائله بیر نمونه خاطیرلایا بیلمه رم کی، هئچ بیر سیاسی فیکیر داشیمادان، چاغیریشی- شعوری ، هانسی سا ایجتیماعی ایددعاسی اولمادان "حیدربابایا سالام" ین 1970-1960 جی ایللرده او تایلی و بو تایلی آذربایجاندا ایجتیماعی شعورا گوستردیی قده ر، وطنداشلیق تاثیرینه مالیک اولسون.

"حیدربابایا سالام " دان سونرا آذربایجانین بوتون گوشه لرینده شهریارین شهرتی تصوره گلینمز درجه ده آرتدی. شاعیره قارشی خالقین ایستک و محبتی دورمادان یوکسلدی، اصلینده شهریاری میللی قووه لرین مباریزه رمزینه چئویردی.

حیدربابا، ایلدیریملار شاخاندا،

سئللر- سولار شاققیلداییب آخاندا،

قیزلار اونا صف باغلاییب باخاندا،

سلام اولسون شوکتوزه- ائلوزه،

منیم ده بیر آدیم گلسین دیلیوزه.

سیزجه ، شاه قووه لری بو ساده ، شفاف میصراعلاردا هانسی سیاسی فیکیر، هانسی سیاسی ایهام، میللتچی چاغیریش تاپا بیله ردی؟

البته هئچ نه تاپا بیلمه زدی.

چونکو بو منظومه ده بئله بیر فیکیر، ایهام، چاغیریش، حقیقتا" یوخدور.

ساده جه اولاراق اونا گوره کی، "حیدربابایا سلام" ین سیاسی – ایجتیماعی قهرمانی اونون دیلی دیر، اونون خالقیدیر.

شاهلیق حاکیمییتی اوچون شهریارین ان چوخ قورخولو طرفی اونون آنا دیلینده یازماغا مئییل لنمه سی و بو دیلده "شاهنامه لری " اوتوب کئچن "حیدربابا سلام" کیمی میللتینه، دیلینه باغلیلیغی هر سطرینده عکس ائتدیریلمیش بیر اثرین – میللتینه اوز کوکونه قاییت! چاغریشی نین اولماسی ایدی. و بو چاغیریش ائله یانلیز او اثرین یارانماسیندا ایدی.

صحبت ایراندا یاشایان آذربایجان تورک لرینین آنا دیلیندن و صمیمی اینجه، کوورک تئللره همین خالقا باغلی لیقدان گئدیر.

صحبت آذربایجانلی لارین دیلینین، وارلیغینین یاساق لیغیندان گئدیر.

اوستاد شهریار "حیدربابایا سلام" منظومه سینی ائله بیر دوورده قلمه آلمیشدیر کی، آذربایجان اولوسونا منسوب اولان تورک دیلینده هئچ بیر یازی ایشیق اوزو گورموردو، شاه حاکیمییتی نه تکجه ائلیمیزین ادبیات و فولکورونون قارشیسینی آلماقلا کیفایت له نمیردی، بلکه بو دیلده دانیشانلاری تحقیر ائدیب، اوشاقلارا مکتبلرده "جریمه ساندیغی" بئله آسمیشلار. "حیدربابایا سالاما" قده ر محمد حسین شهریارفارس دیللی بویوک شاعیر، تانیلیردی آمما بو منظومه اونون آذربایجان دیلینده یازدیغی ایلک اثر ایدی و بو اثردن سونرا، محمد حسین شهریار، عینی زاماندا بویوک آذربایجان (گونئی-قوزئی) شاعیری و داها دوغروسو دونیا شاعیری اولدو.

”حیدربابایا سالام " دان سونرا ایراندا یازیب-یارادان بیر چوخ ایستعدادلی شاعیرلر بو منظومه یه آنا دیلینده نظیره لر یازدیلار، آذربایجان شاعیری اولدولار.

شهریارین اوزوده "حیدربابا" دان سونرا فارس دیلی ایله برابر ،آذربایجان دیلینده ده گوزه ل شعرلر یازدی، او عومرونون سونونا جان دا بئله جه دوام ائتدی.

"شهریار، گونش دولو بیر کونولدور او ،

گول لرین ایچینده قیزیل گول دور او

اونون "دیوانینا" نظر سالمیشام،

یوز دفعه، مین دفعه حیران قالمیشام.

من اونا صنعتین ریحانی دئییم

یوخسا تورک دیلینین قورانی دئییم."

من حیدربابا نی گورمه میشم، آمما هئچ زامان گورمه دییم و شهریارین پوئماسینی اوخومادان آدینی بئله ائشیتمه دییم، او داغ، او داغین اتکلرینده کی ائل-اوبا، او دوز- مزه، او کدر – حسرت ائله بیل کی، تامام جانلی بیر وارلیق کیمی، قریبه بیر محرم لیک – مئهریبانلیقا منیم اوچون دوغمایا چئویریلمیشدی.

میر مصطفی دای، اوجا بوی بابا

هئیکللی، ساققاللی،تولستوی بابا

ائیلردی یاس مجلیسینی توی بابا

خشگینابین عابروسی، اردمی،

مسجیدلرین، مجلیسلرین گورکمی...

ائله بیل کی ، آدینی بیرینجی دفع ائشیتد ییم او میر مصطفی دایی نی، اوجا بوی تولستوی بابانی، من ائله گوزومو آچاندان ائله جه گورموشدوم، او مسجیدلری ده تانیردیم، او مجلیس لرده منیم اوچون دوغما بیر یئر ایدی.

سحر تئز دن ناخیر چی لار گلیردی ،

قویون قووزو دام- باجادان مه لردی،

عمه جانیم کورپه لرین بله ردی،

تندیرلرین قووزاناردی توستوسو،

چوره کلرین ایی، ایستی سی...

ائله بیل کی، او ناخیر چیلاری دا من لاپ یاخشی تانییردیم، او قویون – قوزو مله شمه سینی ده آیدینجا ائشیدیردیم، تندیردن قووزانان او توستو منیم گوزلریمه گیریب اوزو ایله غریبه بیر سئوینج ( آجی سئوینج) گتیرییردی و او چوره ک لرین ده ایینی، ایستی سینی ائله جه حیس ائدیردیم.

ائله اصیل شاعیر حاققیندا دوشوننده اولو شهریارین اوز سوزلری یادا دوشور :

"شاعیر شام کیمی دیر، شام اوزو یانار، اوزگه نین سفره سی نورا بویانار."

اوستاد شهریار او گونلر یا داها دوغروسو او ایللرده آذربایجان ادبیاتینا چوخ ده یرلی بیر اینجی آرتیرا بیلدی.

اوستاد ساغلیغیندا ائله ، اوز اثرلری نین ده یه رینی بیله رک بو سوزلری یازمیشدی.

فلک من شهریارام، بیل

گل ائتمه بونجا نامردلیک

منم هم عشق الله هی

هم ایران شعری نین شاهی.

شهریار جانی- قانی قده ر سئودییی آذربایجان تورپاغینا قوووشدو، و جیلیز جانی- جسدی بو تورپاغین بویوک لویونو بیر اووج دا آرتیردی. میللته، یوردا، وطنه سونسوز محبتی ایله دوغما خالقین اوره یینه کوچدو.هر قلبده داغیلماز ، سو کولمز بیر آشیان قویدو. بو حیسی بویوک شاعیر نئجه ده گوزه ل دئمیشدیر :

"آذر ائلی نین بیر یارالی نیسکیلییم من،

نیسکیل اولسام دا گولوم،

بیر ابدی سئوگیلی یم من

یاد منی آتسادا، اوز گولشه نیمین

بولبولی یه م من،

ائلیمین فارسجا دا دردین سویله ر

دیلی یه م من،

حققه دوغرو ، نه قارانلیق ایسه

ائل مشعلی یه من

ابدیت گولویه م من."

و یا...

" شاعیر خالقین سسی، عصرین سسی دیر،

وطنین آغ ساچلی سرکرده سی دیر."

نه قده ر اوجا ساوالان، شاه داغ، سهند، قوش قار، موروو، حیدربابا داغلاری وار، نه قده ر بو داغلارا آرخا اولان داغ ووقارلی آذربایجان میللتی یاشاییر، اوستاد شهریار دا او قده ر یاشایاجاق و اوجا لاجاقدیر بو ائلین قلبینده، بو میللتین دیلینده.

" کیمین گوجلودورسه شعری – صنعتی اونون ابدی دیر مدنییتی!"

نوشته شده توسط علی Ceyran Göz | لینک ثابت |